GÓP Ý SỬA ĐỔI BỘ LUẬT HÌNH SỰ: BƯỚC TIẾN MỚI VỀ KỸ THUẬT LẬP PHÁP
- Thứ tư - 14/10/2026 05:54
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Nhìn chung, dự thảo sửa đổi BLHS lần này đã thể hiện một bước tiến mới về kỹ thuật lập pháp. Về nội dung, đã khắc phục được những hạn chế, bất cập của BLHS 2015, nhất là việc thực hiện một số chế định pháp luật mang tính chất đặc thù. Các giá trị mang tính chất định lượng của nhóm tội xâm phạm sở hữu được nâng lên cho phù hợp với tình hình thực tiễn và biến động giá cả thị trường…
Tuy nhiên, để dự thảo được hoàn thiện hơn, xin góp ý 03 vấn đề sau đây:
1-Khoản 3 Điều 60 dự thảo quy định việc quyết định hình phạt trong trường hợp phạm tội chưa đạt “nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt không quá ¾ mức phạt tù cao nhất mà điều luật đã quy định. So với quy định hiện hành (K3Đ57BLHS 2015), dự thảo lần này thêm từ “cao nhất”, theo chúng tôi, quy định mới đã thể hiện cao về tính chất trừng trị đối với các hành vi thuộc chế định phạm tội chưa đạt là chưa phù hợp với thực tiễn xét xử. Nhiều trường hợp, là đồng phạm chỉ giúp sức, vai trò không đáng kể ở tội giết người chưa đạt, nạn nhân chỉ bị thương tích 15-45%; được phép xử phạt ở mức “không quá ¾ mức phạt tù mà điều luật quy định” nhưng trong thực tế, những trường hợp này vẫn bị xử phạt từ 6 - 9 năm tù giam.
Để phù hợp với thực tiễn đấu tranh, phòng ngừa tội phạm và thể hiện tính nhân văn, chúng tôi đề nghị thay từ “cao nhất” bằng từ “thấp nhất” trong K3 Điều 60 dự thảo.
2-Các tội phạm thuộc nhóm xâm phạm về sở hữu (từ Điều 156 đến Điều 161 dự thảo như trộm cắp, lừa đảo, hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản)… dự thảo nâng định lượng giá trị từ 2 triệu đồng lên 5 triệu đồng là đủ mức cấu thành, để phù hợp với biến động giá cả thị trường là hợp lý. Tuy nhiên, hầu như các tội thuộc chương xâm phạm sở hữu, dự thảo đều lấy một mức chung, định lượng từ 5 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng cho tất cả các tội là không phù hợp. Đơn cử, tội “hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản” thuộc Điều 161 dự thảo, xét về tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi sẽ ít hơn các hành vi khác như: Trộm cắp, lừa đảo…Do đó, với tội “hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản”, đề nghị nâng mức định lượng ngang bằng với tội “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” - Điều 158 dự thảo (từ 10 triệu đồng đến dưới 100 triệu - Khung cơ bản) cho phù hợp.
3-Điều 324 dự thảo quy định “tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự”.
Với dự thảo đã khắc phục được “khoảng trống” do hành vi “không chấp hành lệnh gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự” chưa được quy định trong Điều 332 BLHS 2015.
Tại Điều 324 dự thảo có liệt kê 4 nhóm hành vi: “Không chấp hành quyết định gọi khám sức khỏe; không chấp hành quyết định nhập ngũ; lệnh tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẳn sàng chiến đấu đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc…”. Trong khi đó, tại Khoản 8 Điều 3 Luật Nghĩa vụ Quân sự năm 2015 quy định “Trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự là hành vi không chấp hành lệnh gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; lệnh gọi khám sức khoẻ nghĩa vụ quân sự; lệnh gọi nhập ngũ; lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu”.
Để Điều 324 dự thảo mang tính tương thích với Khoản 8 Điều 3 Luật Nghĩa vụ Quân sự hiện hành; đồng thời đảm bảo nguyên tắc về kỹ thuật lập pháp, đề nghị sử dụng phương pháp dẫn chiếu, đảm bảo tính chặt chẽ hơn trong quá trình áp dụng pháp luật, chúng tôi đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo biên tập lại Điều 324 dự thảo như sau:
“ Người nào không chấp hành những quy định của pháp luật về nghĩa vụ quân sự, đã vi phạm và bị xử lý hành chính thuộc một trong các nhóm hành vi quy định tại Khoản 8 Điều 3 Luật nghĩa vụ quân sự năm 2015 hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì bị xử phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc bị phạt tù từ 3 tháng đến 3 năm”.
1-Khoản 3 Điều 60 dự thảo quy định việc quyết định hình phạt trong trường hợp phạm tội chưa đạt “nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt không quá ¾ mức phạt tù cao nhất mà điều luật đã quy định. So với quy định hiện hành (K3Đ57BLHS 2015), dự thảo lần này thêm từ “cao nhất”, theo chúng tôi, quy định mới đã thể hiện cao về tính chất trừng trị đối với các hành vi thuộc chế định phạm tội chưa đạt là chưa phù hợp với thực tiễn xét xử. Nhiều trường hợp, là đồng phạm chỉ giúp sức, vai trò không đáng kể ở tội giết người chưa đạt, nạn nhân chỉ bị thương tích 15-45%; được phép xử phạt ở mức “không quá ¾ mức phạt tù mà điều luật quy định” nhưng trong thực tế, những trường hợp này vẫn bị xử phạt từ 6 - 9 năm tù giam.
Để phù hợp với thực tiễn đấu tranh, phòng ngừa tội phạm và thể hiện tính nhân văn, chúng tôi đề nghị thay từ “cao nhất” bằng từ “thấp nhất” trong K3 Điều 60 dự thảo.
2-Các tội phạm thuộc nhóm xâm phạm về sở hữu (từ Điều 156 đến Điều 161 dự thảo như trộm cắp, lừa đảo, hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản)… dự thảo nâng định lượng giá trị từ 2 triệu đồng lên 5 triệu đồng là đủ mức cấu thành, để phù hợp với biến động giá cả thị trường là hợp lý. Tuy nhiên, hầu như các tội thuộc chương xâm phạm sở hữu, dự thảo đều lấy một mức chung, định lượng từ 5 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng cho tất cả các tội là không phù hợp. Đơn cử, tội “hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản” thuộc Điều 161 dự thảo, xét về tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi sẽ ít hơn các hành vi khác như: Trộm cắp, lừa đảo…Do đó, với tội “hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản”, đề nghị nâng mức định lượng ngang bằng với tội “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” - Điều 158 dự thảo (từ 10 triệu đồng đến dưới 100 triệu - Khung cơ bản) cho phù hợp.
3-Điều 324 dự thảo quy định “tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự”.
Với dự thảo đã khắc phục được “khoảng trống” do hành vi “không chấp hành lệnh gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự” chưa được quy định trong Điều 332 BLHS 2015.
Tại Điều 324 dự thảo có liệt kê 4 nhóm hành vi: “Không chấp hành quyết định gọi khám sức khỏe; không chấp hành quyết định nhập ngũ; lệnh tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẳn sàng chiến đấu đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc…”. Trong khi đó, tại Khoản 8 Điều 3 Luật Nghĩa vụ Quân sự năm 2015 quy định “Trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự là hành vi không chấp hành lệnh gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; lệnh gọi khám sức khoẻ nghĩa vụ quân sự; lệnh gọi nhập ngũ; lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu”.
Để Điều 324 dự thảo mang tính tương thích với Khoản 8 Điều 3 Luật Nghĩa vụ Quân sự hiện hành; đồng thời đảm bảo nguyên tắc về kỹ thuật lập pháp, đề nghị sử dụng phương pháp dẫn chiếu, đảm bảo tính chặt chẽ hơn trong quá trình áp dụng pháp luật, chúng tôi đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo biên tập lại Điều 324 dự thảo như sau:
“ Người nào không chấp hành những quy định của pháp luật về nghĩa vụ quân sự, đã vi phạm và bị xử lý hành chính thuộc một trong các nhóm hành vi quy định tại Khoản 8 Điều 3 Luật nghĩa vụ quân sự năm 2015 hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì bị xử phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc bị phạt tù từ 3 tháng đến 3 năm”.