Thừa kế nhà ở và những bất cập trong việc thực hiện quyền sở hữu

Thừa kế nhà ở được nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên quan quy định như Bộ luật Dân sự, Luật Nhà ở, Luật Đất đai và một số văn bản hướng dẫn thi hành. Tuy nhiên, trong thực tiễn áp dụng vẫn còn một số vấn đề bất cập, chưa được hiểu và áp dụng một cách thống nhất, đặc biệt là các quy định liên quan đến thời điểm người thừa kế được thực hiện các quyền của chủ sở hữu.

Lấy ý kiến Nhân dân về dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi)

Bộ luật Dân sự 2005 được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, Kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2005, có hiệu lực từ ngày 01/01/2006. Bộ luật Dân sự năm 2005 ra đời trong bối cảnh đất nước đổi mới được gần 20 năm, thay thế cho Bộ luật Dân sự 1995 đã bị lạc hậu so với sự phát triển mạnh mẽ của các hoạt động kinh tế và các giao lưu trong đời sống xã hội sau khi công cuộc đổi mới được phát động năm 1986 đã thúc đẩy một cách mạnh mẽ đòi hỏi phải có một Bộ luật dân sự mới đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.

Rà soát các văn bản pháp luật có quy định yêu cầu nộp bản sao giấy tờ, văn bản khi thực hiện thủ tục hành chính trên địa bàn tỉnh trái với Điều 6 Nghị định số 79/2007/NĐ-CP của Chính phủ

Nghị định số 79/2007/NĐ-CP về cấp bản sao từ sổ gốc, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký được Chính phủ ban hành ngày 18/5/ 2007. Trong đó có quy định “Bản sao được chứng thực từ bản chính có giá trị pháp lý sử dụng thay cho bản chính” và tại Điều 6 Nghị định số 79/2007/NĐ-CP có quy định “1. Cơ quan, tổ chức tiếp nhận bản sao được cấp từ sổ gốc, bản sao được chứng thực từ bản chính không được yêu cầu xuất trình bản chính để đối chiếu. 2. Cơ quan, tổ chức tiếp nhận bản sao không có chứng thực có quyền yêu cầu xuất trình bản chính để đối chiếu. Người đối chiếu phải ký xác nhận vào bản sao và chịu trách nhiệm về tính chính xác của bản sao so với bản chính”. Thực hiện quy định này, một số cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến thủ tục hành chính đã quy định theo hướng cá nhân, tổ chức có quyền lựa chọn việc nộp bản sao từ sổ gốc, bản sao có chứng thực hoặc nộp bản sao không có chứng thực xuất trình kèm bản chính để đối chiếu. Tuy nhiên, trên thực tế, để đáp ứng yêu cầu thực hiện thủ tục hành chính, đa số các cá nhân, tổ chức vẫn phải nộp bản sao có chứng thực giấy tờ, văn bản. Điều này đã dẫn đến tình trạng sử dụng bản sao có chứng thực vượt quá sự cần thiết và trở thành hiện tượng “lạm dụng” bản sao có chứng thực.

Chính phủ ban hành Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014

Để đảm bảo văn bản hướng dẫn ban hành kịp thời với hiệu lực của Luật Hôn nhân và gia đình, ngày 31 tháng 12 năm 2014 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 126/2014/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014. Nghị định gồm 4 Chương với 67 Điều. Nghị định quy định chi tiết về áp dụng tập quán về hôn nhân và gia đình, chế độ tài sản của vợ chồng, giải quyết các việc về hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài và một số biện pháp thi hành Luật.

Kết quả công tác xây dựng, thẩm định, góp ý, kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật tỉnh Bình Định

Trong năm 2014, được sự quan tâm chỉ đạo của tỉnh ủy, HĐND tỉnh, UBND tỉnh, sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ban, ngành cấp tỉnh, công tác xây dựng, thẩm định, góp ý, kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản của tỉnh Bình Định đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận góp phần quan trọng trong việc xây dựng thể chế, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tỉnh nhà.

Quy định mới về thực hiện dân chủ trong hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập

Để phát huy quyền làm chủ của cán bộ, công chức, viên chức, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có đủ phẩm chất, đạo đức và năng lực nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Ngày 09 tháng 01 năm 2015 Chính phủ ban hành Nghị định số 04/2015/NĐ-CP về thực hiện dân chủ trong hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập, thay thế Nghị định số 71/1998/NĐ-CP ngày 08/9/1998 của Chính phủ ban hành Quy chế thực hiện dân chủ trong hoạt động của cơ quan. Nghị định quy định dân chủ trong nội bộ cơ quan, đơn vị bao gồm: trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị và của cán bộ, công chức, viên chức trong việc thực hiện dân chủ trong hoạt động nội bộ của cơ quan, đơn vị; những việc phải công khai để cán bộ, công chức, viên chức biết; những việc cán bộ, công chức, viên chức tham gia ý kiến, người đứng đầu cơ quan quyết định; những việc cán bộ, công chức, viên chức giám sát, kiểm tra.

Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi)

- Triển khai có hiệu quả Nghị quyết số 857/NQ-UBTVQH13 ngày 25 tháng 12 năm 2014 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về việc tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với dự thảo Bộ luật dân sự (sửa đổi), Quyết định số 01/QĐ-TTg ngày 02/01/2015 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch của Chính phủ về việc tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với dự thảo Bộ luật dân sự (sửa đổi).

Hội nghị triển khai lấy ý kiến nhân dân đối với Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi)

Ngày 30/01/2015, UBND tỉnh Bình Định tổ chức Hội nghị triển khai lấy ý kiến nhân dân đối với Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi). Đến dự hội nghị có đồng chí Mai Thanh Thắng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh cùng đại diện Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh, UBMTTQVN tỉnh, TAND tỉnh, VKSND tỉnh, các sở, ban, ngành, UBND các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh, doanh nghiệp, đoàn thể, trường học và các cơ quan thông tin truyền thông. Đồng chí Mai Thanh Thắng chủ trì và chỉ đạo Hội nghị.

Kết quả thực hiện công tác năm 2014 của Phòng Văn bản pháp quy: Một số kiến nghị đề xuất

Trong những năm gần đây, Phòng Văn bản pháp quy được giao nhiệm vụ giúp Lãnh đạo Sở Tư pháp tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước trên các lĩnh vực: Xây dựng, kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật; Theo dõi tình hình thi hành pháp luật; Quản lý công tác pháp chế; Quản lý công tác xử lý vi phạm hành chính trên địa bàn tỉnh. Trong năm 2014, với sự quan tâm, chỉ đạo của Bộ Tư pháp, Ủy ban nhân dân tỉnh, Lãnh đạo Sở, sự thống nhất, đồng thuận và nỗ lực chung của tập thể cán bộ, công chức, Phòng Văn bản pháp quy - Sở Tư pháp Bình Định đã có nhiều cố gắng trong hoạt động, đạt được một số kết quả quan trọng trong các lĩnh vực công tác:

Góp ý Dự thảo BLDS (sửa đổi): Về trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền trong việc bảo vệ quyền dân sự

Vấn đề trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền trong việc bảo vệ quyền dân sự BLDS hiện hành quy định nguyên tắc tất cả các quyền dân sự của cá nhân, pháp nhân, chủ thể khác được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ (Điều 9) nhưng chưa quy định cụ thể trách nhiệm của Tòa án, cơ quan có thẩm quyền khác trong việc thụ lý, giải quyết vụ, việc dân sự trong trường hợp chưa có quy định của pháp luật về vụ, việc dân sự đó. Để khắc phục khiếm khuyết này, dự thảo BLDS (sửa đổi) bổ sung Điều 19, theo đó, Tòa án không được từ chối yêu cầu giải quyết vụ, việc dân sự vì lý do chưa có điều luật để áp dụng. Trong trường hợp này, Tòa án căn cứ vào tập quán (Điều 11), nguyên tắc áp dụng pháp luật tương tự, các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự và lẽ công bằng (Điều 12) để xem xét, giải quyết. Về vấn đề này, hiện có hai loại ý kiến khác nhau:

Góp ý Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi): Cần quy định cụ thể hơn đối với việc chuyển giới

Triển khai thi hành Hiến pháp về công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân, Mục 2, Chương III của Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi) bên cạnh việc kế thừa có phát triển các quyền nhân thân được quy định trong Bộ luật Dân sự hiện hành thì Dự thảo đã bổ sung một số quyền nhân thân mới. Không những thế, để bảo đảm tính ổn định, bao quát trong quy định về quyền nhân thân, Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi) cũng đã bổ sung nguyên tắc: Ngoài các quyền nhân thân được quy định tại mục này, các quyền con người, quyền nhân thân khác về dân sự đều được công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật. Đặc biệt, Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi) có bổ sung quyền xác định lại giới tính của con người. Về vấn đề này, Điều 40 dự thảo quy định Quyền xác định lại giới tính như sau:

Kéo dài thời hiệu về thừa kế là phù hợp với thực tiễn xã hội và đạo lý truyền thống của dân tộc Việt Nam

Quyền thừa kế là vấn đề quan trọng trong cuộc sống, vì vậy thực tiễn xã hội hiện nay việc tranh chấp thừa kế phức tạp và dai dẵng hiện đang là vấn đề pháp lý và xã hội đáng quan tâm trong đó có nội dung liên quan đến thời hiệu về thừa kế.

Sở Tư pháp Bình Định: Tổ chức Hội nghị lấy ý kiến Dự án Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh, ngày 16/3/2015 Sở Tư pháp Bình Định chủ trì tổ chức Hội nghị lấy ý kiến Dự án Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân. Tham dự Hội nghị có đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành trên địa bàn tỉnh, Lãnh đạo các phòng nghiệp vụ thuộc Sở Tư pháp.

Cần quy định cụ thể hơn về nguyên tắc áp dụng pháp luật giữa Bộ luật Dân sự và các luật khác có liên quan

Trong quá trình quản lý, điều hành xã hội, đối với mỗi quốc gia, ngoài việc phải xây dựng một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh thì vấn đề áp dụng pháp luật có ý nghĩa hết sức quan trọng. Áp dụng pháp luật hiểu nôm na là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó nhà nước thông qua cơ quan có thẩm quyền hoặc nhà chức trách tổ chức cho các chủ thể pháp luật thực hiện những qui định pháp luật hoặc chính hành vi của mình căn cứ vào những qui định của pháp luật để ra các quyết định làm phát sinh, thay đổi, đình chỉ hay chấm dứt một quan hệ pháp luật. Nguyên tắc này có ý nghĩa quan trọng là giải quyết những vấn đề vướng mắc hoặc phát sinh xung đột, mâu thuẫn giữa các quy định của pháp luật về một vấn đề cụ thể tại các luật chuyên ngành trong cùng hệ thống pháp luật.

UBND xã Hoài Hải (Hoài Nhơn): Tổ chức Hội nghị lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi)

Thực hiện Quyết định số: 1091/QĐ-UBND ngày 25/02/2015 của UBND huyện Hoài Nhơn Ban hành Kế hoạch lấy ý kiến Nhân dân đối với dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi) trên địa bàn huyện.

Nội dung tham gia góp ý Dự thảo Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân

Nhằm đảm bảo dự án Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân sau khi được Quốc hội thông qua và đưa vào áp dụng trong thực tiễn mang tính khả thi, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu của hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp trong giai đoạn hiện nay. Qua nghiên cứu dự thảo, đề nghị cơ quan soạn thảo cần quy định bổ sung, làm rõ một số nội dung của Luật này với các vấn đề sau:

UBND tỉnh: Tổ chức Hội lấy ý kiến tham gia góp ý Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi)

Thực hiện Nghị quyết số 857/NQ-UBTVQH13 ngày 25/12/2014 của Ủy ban thường vụ Quốc hội; Quyết định số 01/QĐ-TTg ngày 02/01/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc tổ chức lấy ý kiến nhân dân đối với dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi), sáng ngày 02/3/2015 tại Khách sạn Thành Bình (số 06 Lý Thường Kiệt, thành phố Quy Nhơn), Ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức Hội nghị lấy ý kiến đóng góp về dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi). Tham dự hội nghị có trên 120 đại biểu là đại diện lãnh đạo Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, các Ban Đảng của Tỉnh ủy, các Ban của Hội đồng nhân dân, các sở, ban, ngành, đoàn thể, tổ chức chính trị- xã hội tỉnh, Ủy ban nhân dân, Phòng Tư pháp 11 huyện, thị xã, thành phố và Ủy ban nhân dân 22 xã, phường, thị trấn được chọn làm đại diện cho khối cơ quan Ủy ban nhân dân cấp xã.

Nghiên cứu, trao đổi: Cần trao thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật cho chính quyền cấp xã

Trong đời sống xã hội, pháp luật có vai trò đặc biệt quan trọng. Nó là công cụ không thể thiếu, bảo đảm cho sự tồn tại, vận hành bình thường của xã hội nói chung và của nền đạo đức nói riêng. Pháp luật không chỉ là một công cụ quản lý nhà nước hữu hiệu, mà còn tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của ý thức đạo đức, làm lành mạnh hóa đời sống xã hội và góp phần bồi đắp nên những giá trị mới. Về mặt lý luận và thực tiễn thì hình thức luật pháp là cách thức mà giai cấp cai trị sử dụng để nâng ý chí của giai cấp mình lên thành luật pháp. Trong lịch sử đã có ba hình thức pháp luật là tập quán pháp, tiền lệ pháp và văn bản luật pháp do các cơ quan có thẩm quyền được Nhà nước trao quyền ban hành. Trong 3 hình thức đó thì hình thức văn bản quy phạm pháp luật là hình thức pháp luật tiến bộ nhất. Về hiệu quả của văn bản quy phạm pháp luật đó là kết quả của sự tác động của văn bản quy phạm pháp luật đến các quan hệ xã hội so với các yêu cầu, mục tiêu khi ban hành văn bản đó. Nếu như hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật thể hiện thuộc tính của các quy phạm pháp luật, thì hiệu quả của một văn bản quy phạm pháp luật lại là những gì mà văn bản đó có thể đem lại trong cuộc sống, là kết quả của sự tương tác giữa pháp luật và xã hội, bởi chức năng chính của pháp luật là điều chỉnh các quan hệ xã hội. Pháp luật hướng cho các chủ thể sống và làm việc một cách hợp tác với nhau, để cùng nhau đạt được những gì họ muốn, vì lợi ích của tất cả thành viên trong xã hội. Vì vậy, việc xây dựng một hệ thống pháp luật hiệu quả là yếu tố rất quan trọng, cần thiết cho sự thịnh vượng, giàu mạnh của các quốc gia. Nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và tình hình mới, phát huy tính dân chủ trong hoạt động xây dựng, ban hành văn bản pháp luật, đồng thời khắc phục tình trạng hệ thống pháp luật cồng kềnh, phức tạp, thiếu tính ổn định, tính khả thi.

Công an tỉnh Bình Định: Điểm sáng trong công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật

Thi hành pháp luật và bảo đảm thi hành pháp luật luôn được coi là trách nhiệm của tất cả các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị, tổ chức xã hội, tổ chức chính trị - xã hội, của doanh nghiệp và của các cá nhân. Xuất phát từ ý nghĩa và tầm quan trọng đó, ngày 03/3/2010, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ban hành Thông tư số 03/2010/TT-BTP hướng dẫn thực hiện công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật. Để phù hợp với yêu cầu thực tiễn thi hành của công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật, ngày 23/7/2012 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 59/2012/NĐ-CP thay thế Thông tư số 03/2010/TT-BTP. Đây là nhiệm vụ mới được Chính phủ giao cho ngành tư pháp trong việc giúp Chính phủ và Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật của các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị, tổ chức xã hội, tổ chức chính trị - xã hội, của doanh nghiệp và của các cá nhân.